SŁOWNICZEK
- WAŻNIEJSZE WYRAŻENIA JAPOŃSKIE UŻYWANE PODCZAS TRENINGÓW AIKIDO
ALFABETYCZNIE
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
M
N
O
R
S
T
U
W
Y
Z
AIKIDO - droga do harmonii Ki indywidualnego z Ki wszechświata,
do harmonii osobowości z rzeczywistością;
pojęcie używane przez Morihei Ueshibę na określenie stworzonej przez siebie sztuki walki
Al - miłość, harmonia KI - energia życia DO - droga, sposób
O'SENSEI MORIHEI UESHIBA
KISSHOMARU UESHIBA
MORITERU UESHIBA
ETYKIETA, ORGANIZACJA
ARIGATO - dziękuję; (DOMO) ARIGATO GOZAIMASHITA - dziękuję bardzo
DAN - międzynarodowe stopnie mistrzowskie (od 1 do 8). nadawane przez egzaminatorów Aikikai
DOJO - sala ćwiczeń
DOSHU - tytuł aktualnego lidera aikido, prezesa Fundacji AIKIKAI, Dyrektora Generalnego światowej Kwatery Głównej Aikido: obecnie jest nim Moriteru Ueshiba, wnuk O-Senseia
GASHIO - gest złożenia rąk na wysokości klatki piersiowej
HAJIME - dost. początek, rozpoczęcie: sygnał rozpoczęcia ćwiczeń dawany przez prowadzącego zajęcia
HAKAMA - szerokie, tradycyjne spodnie japońskie
HOMBU DOJO - dojo centralne, znajduje się przy 17-18 Wakamatsu Cho, Shinjuku-ku, 162 Tokyo; założone przez M, Ueshibę po II W.Ś., obecnie stanowi również główną siedzibę Fundacji Aikikai AIKIDO WORLD HEADQUARTERS
KEIKO Gl - strój treningowy
KYU - stopnie uczniowskie (od 6 do 1 ), nadawane przez egzaminatorów Polskiej Federacji Aikido
ONEGAI SHIMASU - dosł. "proszę", zaproszenie do wspólnego ćwiczenia
O-SENSEI - największy nauczyciel, tytuł stosowany do Morihei Ueshiby, twórcy aikido
REI - ukłon
RITSUREI - ukłon w pozycji stojącej
SEIZA - polecenie przyjęcia pozycji siedzącej (siadu klęcznego na piętach)
SEMPAI - osoba prowadząca zajęcia, nie posiadająca stopnia mistrzowskiego
SENSEI - mistrz, nauczyciel
SUMIMASEN - przepraszam za zrobienie czegoś złe, ale również dla przywołania czyjejś uwagi
TATAMI - materac, z którego układa się matę (klasyczny wykonany jest ze słomy ryżowej)
TORI - ćwiczący: atakowany, wykonujący technikę (lub NAGE - rzucający, jap. nageru - rzucać): obrona
UKE - ćwiczący: ten, który atakuje, na którym jest wykonywana technika (jap. ukeru - przyjmować)
ARIGATO - dziękuję; (DOMO) ARIGATO GOZAIMASHITA - dziękuję bardzo
DAN - międzynarodowe stopnie mistrzowskie (od 1 do 8). nadawane przez egzaminatorów Aikikai
DOJO - sala ćwiczeń
DOSHU - tytuł aktualnego lidera aikido, prezesa Fundacji AIKIKAI, Dyrektora Generalnego światowej Kwatery Głównej Aikido: obecnie jest nim Moriteru Ueshiba, wnuk O-Senseia
GASHIO - gest złożenia rąk na wysokości klatki piersiowej
HAJIME - dost. początek, rozpoczęcie: sygnał rozpoczęcia ćwiczeń dawany przez prowadzącego zajęcia
HAKAMA - szerokie, tradycyjne spodnie japońskie
HOMBU DOJO - dojo centralne, znajduje się przy 17-18 Wakamatsu Cho, Shinjuku-ku, 162 Tokyo; założone przez M, Ueshibę po II W.Ś., obecnie stanowi również główną siedzibę Fundacji Aikikai AIKIDO WORLD HEADQUARTERS
KEIKO Gl - strój treningowy
KYU - stopnie uczniowskie (od 6 do 1 ), nadawane przez egzaminatorów Polskiej Federacji Aikido
ONEGAI SHIMASU - dosł. "proszę", zaproszenie do wspólnego ćwiczenia
O-SENSEI - największy nauczyciel, tytuł stosowany do Morihei Ueshiby, twórcy aikido
REI - ukłon
RITSUREI - ukłon w pozycji stojącej
SEIZA - polecenie przyjęcia pozycji siedzącej (siadu klęcznego na piętach)
SEMPAI - osoba prowadząca zajęcia, nie posiadająca stopnia mistrzowskiego
SENSEI - mistrz, nauczyciel
SUMIMASEN - przepraszam za zrobienie czegoś złe, ale również dla przywołania czyjejś uwagi
TATAMI - materac, z którego układa się matę (klasyczny wykonany jest ze słomy ryżowej)
TORI - ćwiczący: atakowany, wykonujący technikę (lub NAGE - rzucający, jap. nageru - rzucać): obrona
UKE - ćwiczący: ten, który atakuje, na którym jest wykonywana technika (jap. ukeru - przyjmować)
POSTAWA
AI HANMI - układ ćwiczących: obie osoby stoją w tej samej pozycji
GYAKU HANMI - układ ćwiczących: "pozycja lustrzana", osoby ćwiczące stoją w odwrotnych pozycjach, jakby stanowiły własne odbicie lustrzane
HIDARI KAMAE - postawa z lewą nogą z przodu
MIGI KAMAE - pozycja z prawą nogą z przodu
SEIZA - polecenie przyjęcia postawy siedzącej
SHIZEN TAI - pozycja swobodna, naturalna, stopy rozstawione na szerokość barków, ręce wzdłuż tułowia
SHIZENHON TAI - pozycja "na baczność"
ZA HO - pozycja siedząca
AI HANMI - układ ćwiczących: obie osoby stoją w tej samej pozycji
GYAKU HANMI - układ ćwiczących: "pozycja lustrzana", osoby ćwiczące stoją w odwrotnych pozycjach, jakby stanowiły własne odbicie lustrzane
HIDARI KAMAE - postawa z lewą nogą z przodu
MIGI KAMAE - pozycja z prawą nogą z przodu
SEIZA - polecenie przyjęcia postawy siedzącej
SHIZEN TAI - pozycja swobodna, naturalna, stopy rozstawione na szerokość barków, ręce wzdłuż tułowia
SHIZENHON TAI - pozycja "na baczność"
ZA HO - pozycja siedząca
RUCHY, KROKI
ASHI SABAKI - ruch stóp
AYUMI ASHI - krok przesławny
IRIMI - wejście, ruch w przód
KOKYU NO HENKA - "ruch z oddechem": krok do przodu z uniesieniem obydwu rąk na wysokość oczu w połączeniu z wydechem i świadomością przepływu energii od centrum przez całe ciało, ramiona aż do dłoni, zwrot, wdech i ten sam ruch w przeciwną stronę z wydechem, następnie ręka znajdująca się z przodu zmienia płaszczyznę ruchu o 90 stopni krokiem w bok w stronę wnętrza stopy; oddech i ruch ciała muszą być w harmonii
KOKYU TENKAN HO - "obrót z oddechem": podstawowe ćwiczenie przygotowujące do SHIHO NAGE; kroki jak w KOKYU NO HENKA, ruch rąk to podnoszenie i opuszczanie
OKURI ASHI - krok odstawny
OMOTE - kierunek ruchu: w stronę twarzy, przodu partnera
SABAKI - ruch
SHIHO GIRI - ruch cięcia bokkenem, lub ruch imitujący cięcie bokkenem, wykonywany w czterech kierunkach
SHIKKO - poruszanie się w pozycji klęczącej
TAI SABAKI - sposoby przemieszczania ciała
TE-GATANA czyli ręki - miecza; opuszczanie ręki następuje jednocześnie z krokiem, wszystkie ruchy musza być wykonywane w harmonii z oddechem
TENKAI - zwrot w miejscu, obrót ciała o 180 stopni bez wykonywania kroków
TENKAN - dosł. "przekształcić"; w wersji podstawowej: obrót ciała o 180 stopni z wycofaniem nogi
TSUGI ASHI - krok dostawny
URA - kierunek ruchu: do tyłu, w stronę pleców partnera
ZEMPO (IRIMI) TENKAI ASHI - krok naprzód i zwrot w miejscu
ASHI SABAKI - ruch stóp
AYUMI ASHI - krok przesławny
IRIMI - wejście, ruch w przód
KOKYU NO HENKA - "ruch z oddechem": krok do przodu z uniesieniem obydwu rąk na wysokość oczu w połączeniu z wydechem i świadomością przepływu energii od centrum przez całe ciało, ramiona aż do dłoni, zwrot, wdech i ten sam ruch w przeciwną stronę z wydechem, następnie ręka znajdująca się z przodu zmienia płaszczyznę ruchu o 90 stopni krokiem w bok w stronę wnętrza stopy; oddech i ruch ciała muszą być w harmonii
KOKYU TENKAN HO - "obrót z oddechem": podstawowe ćwiczenie przygotowujące do SHIHO NAGE; kroki jak w KOKYU NO HENKA, ruch rąk to podnoszenie i opuszczanie
OKURI ASHI - krok odstawny
OMOTE - kierunek ruchu: w stronę twarzy, przodu partnera
SABAKI - ruch
SHIHO GIRI - ruch cięcia bokkenem, lub ruch imitujący cięcie bokkenem, wykonywany w czterech kierunkach
SHIKKO - poruszanie się w pozycji klęczącej
TAI SABAKI - sposoby przemieszczania ciała
TE-GATANA czyli ręki - miecza; opuszczanie ręki następuje jednocześnie z krokiem, wszystkie ruchy musza być wykonywane w harmonii z oddechem
TENKAI - zwrot w miejscu, obrót ciała o 180 stopni bez wykonywania kroków
TENKAN - dosł. "przekształcić"; w wersji podstawowej: obrót ciała o 180 stopni z wycofaniem nogi
TSUGI ASHI - krok dostawny
URA - kierunek ruchu: do tyłu, w stronę pleców partnera
ZEMPO (IRIMI) TENKAI ASHI - krok naprzód i zwrot w miejscu
ĆWICZENIA
AIKI TAISO - zestaw ćwiczeń rozgrzewające -rozciągających, mających zharmonizować organizm i przygotować do zasadniczej części zajęć
FUNAKOGI TAISO "ćwiczenie wiosłowania", ćwiczenie wzmacniające pozycję, mające na celu rozbudzenie (dźwięczne wiosłowanie) i scentrowanie Ki (FURITAMA)
HAISHIN UNDO - ćwiczenie rozciągające -rozluźniające, stosowane przeważnie na koniec zajęć, polegające na naciągnięciu na plecy partnera, który trzyma nas za nadgarstki
IKKYO UNDO - ćwiczenie przygotowujące do IKKYO
KOHO UKEMI UNDO - "ćwiczenie przewrotów w tył", ćwiczenie przygotowujące do ukemi
KOKYU HO - "ćwiczenie oddechu", ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem
ORENAI TE - "niezginalna ręka", intencją jest wyobrażenie i doświadczenie przepływu Ki przez ramię
TAI NO TENKAN HO - wykorzystanie ruchu tenkan w ćwiczeniu z partnerem: obrót ciała o 180 stopni z uniesieniem rąk. jakby w ruchu trzymania dużej kuli
TEKUBI - "nadgarstek", ćwiczenia rozgrzewające nadgarstki
ZENGO UNDO - "ćwiczenie w przód i w tył", ćwiczenie ruchu bioder, rąk i przepływu Ki w linii prostej do przodu i do tyłu
AIKI TAISO - zestaw ćwiczeń rozgrzewające -rozciągających, mających zharmonizować organizm i przygotować do zasadniczej części zajęć
FUNAKOGI TAISO "ćwiczenie wiosłowania", ćwiczenie wzmacniające pozycję, mające na celu rozbudzenie (dźwięczne wiosłowanie) i scentrowanie Ki (FURITAMA)
HAISHIN UNDO - ćwiczenie rozciągające -rozluźniające, stosowane przeważnie na koniec zajęć, polegające na naciągnięciu na plecy partnera, który trzyma nas za nadgarstki
IKKYO UNDO - ćwiczenie przygotowujące do IKKYO
KOHO UKEMI UNDO - "ćwiczenie przewrotów w tył", ćwiczenie przygotowujące do ukemi
KOKYU HO - "ćwiczenie oddechu", ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem
ORENAI TE - "niezginalna ręka", intencją jest wyobrażenie i doświadczenie przepływu Ki przez ramię
TAI NO TENKAN HO - wykorzystanie ruchu tenkan w ćwiczeniu z partnerem: obrót ciała o 180 stopni z uniesieniem rąk. jakby w ruchu trzymania dużej kuli
TEKUBI - "nadgarstek", ćwiczenia rozgrzewające nadgarstki
ZENGO UNDO - "ćwiczenie w przód i w tył", ćwiczenie ruchu bioder, rąk i przepływu Ki w linii prostej do przodu i do tyłu
LICZEBNIKI
ICHI 1
NI 2
SAN 3
SHI 4
GO 5
ROKU 6
SHICHI 7
HACHI 8
KYU 9
JU 10
JU-ICHI 11
JU-NI 12
NI-JU 20
SANU 30
HYAKU 100
NI-HYAKU 200
SEN 1000
ICHI 1
NI 2
SAN 3
SHI 4
GO 5
ROKU 6
SHICHI 7
HACHI 8
KYU 9
JU 10
JU-ICHI 11
JU-NI 12
NI-JU 20
SANU 30
HYAKU 100
NI-HYAKU 200
SEN 1000
ATAKI: UCHWYTY, UDERZENIA, KOPNIĘCIA
KATA TORI - uchwyt za bluzę na wysokości ramienia
KATA TORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości ramienia z jednoczesnym uderzeniem w twarz
KATATE RYOTE TORI ( = MOROTE TORI)
KATATE TORI - uchwyt za rękę
MAE GERI proste kopnięcie w przód
MOROTE TORI - uchwyt dwiema rękami za jedną rękę
MUNE TORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości klatki piersiowej z jednoczesnym uderzeniem w twarz
RYO HIJI TORI - uchwyt za bluzę na wysokości łokci (lub za łokcie) obiema rękami
RYO KATA TORI - uchwyt za bluzę dwiema rękami
RYOTE TORI - uchwyt za dwie ręce
SHOMEN UCHI - cięcie proste mieczem lub ręka w płaszczyźnie pionowej
TSUKI - uderzenie proste
USHIRO ERI TORI - uchwyt z tyłu za kołnierz
USHIRO KATATE TORI KUBI SHIME - uchwyt z tyłu za rękę z jednoczesnym duszeniem
USHIRO RYOSODE TORI - uchwyt z tyłu za dwa rękawy
YOKOMEN UCHI - cięcie ukośne z lekkim zejściem na bok
KATA TORI - uchwyt za bluzę na wysokości ramienia
KATA TORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości ramienia z jednoczesnym uderzeniem w twarz
KATATE RYOTE TORI ( = MOROTE TORI)
KATATE TORI - uchwyt za rękę
MAE GERI proste kopnięcie w przód
MOROTE TORI - uchwyt dwiema rękami za jedną rękę
MUNE TORI MEN UCHI - uchwyt za bluzę na wysokości klatki piersiowej z jednoczesnym uderzeniem w twarz
RYO HIJI TORI - uchwyt za bluzę na wysokości łokci (lub za łokcie) obiema rękami
RYO KATA TORI - uchwyt za bluzę dwiema rękami
RYOTE TORI - uchwyt za dwie ręce
SHOMEN UCHI - cięcie proste mieczem lub ręka w płaszczyźnie pionowej
TSUKI - uderzenie proste
USHIRO ERI TORI - uchwyt z tyłu za kołnierz
USHIRO KATATE TORI KUBI SHIME - uchwyt z tyłu za rękę z jednoczesnym duszeniem
USHIRO RYOSODE TORI - uchwyt z tyłu za dwa rękawy
YOKOMEN UCHI - cięcie ukośne z lekkim zejściem na bok
BROŃ UŻYWANA PODCZAS TRENINGÓW AIKIDO
BOKKEN - miecz drewniany
JO - kij
KATANA - miecz
TANTO - nóż drewniany
BOKKEN - miecz drewniany
JO - kij
KATANA - miecz
TANTO - nóż drewniany
SPOSOBY ĆWICZENIA l WYKONYWANIA TECHNIK
CHUDAN - średnia wysokość (tułów, splot słoneczny)
GEDAN - nisko (poniżej bioder)
HANMI HANDACHI WAZA tori siedzi, uke stoi
HENKA WAZA - odmiany techniki podstawowej
IPPAN GEIKO - tori jest atakowany przez jednego uke
JIYU WAZA - tori wykonuje dowolne techniki
JO TORI - metody obrony przed atakiem kijem
JODAN - wysoko głowa, szyja, ramiona
KAESHI WAZA - kontr techniki
KAKARI GEIKO - tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno, z jednego kierunku
KATA - skodyfikowana forma ruchu
KUMI TACHI - ćwiczenia z partnerem przy użyciu bokkena
SUBURI - ćwiczenia indywidualne przy użyciu bokkena i jo
SUWARI WAZA - techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji klęczącej
TACHI TORI - metody obrony przed atakiem mieczem
TACHI WAZA - techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji stojącej
TANINZU KAKARI GEIKO - tori jest atakowany przez kilku uke, atakujących z dowolnego kierunku
TANTO TORI - metody obrony przed atakiem drewnianym nożem
USHIRO WAZA - atak od tyłu
CHUDAN - średnia wysokość (tułów, splot słoneczny)
GEDAN - nisko (poniżej bioder)
HANMI HANDACHI WAZA tori siedzi, uke stoi
HENKA WAZA - odmiany techniki podstawowej
IPPAN GEIKO - tori jest atakowany przez jednego uke
JIYU WAZA - tori wykonuje dowolne techniki
JO TORI - metody obrony przed atakiem kijem
JODAN - wysoko głowa, szyja, ramiona
KAESHI WAZA - kontr techniki
KAKARI GEIKO - tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno, z jednego kierunku
KATA - skodyfikowana forma ruchu
KUMI TACHI - ćwiczenia z partnerem przy użyciu bokkena
SUBURI - ćwiczenia indywidualne przy użyciu bokkena i jo
SUWARI WAZA - techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji klęczącej
TACHI TORI - metody obrony przed atakiem mieczem
TACHI WAZA - techniki lub ćwiczenia wykonywane w pozycji stojącej
TANINZU KAKARI GEIKO - tori jest atakowany przez kilku uke, atakujących z dowolnego kierunku
TANTO TORI - metody obrony przed atakiem drewnianym nożem
USHIRO WAZA - atak od tyłu
TECHNIKI: UNIERUCHOMIENIA, RZUTY
OSAE (KAESHI) WAZA - unieruchomienia
IKKYO - pierwsza forma unieruchomienia
NIKKYO - druga forma unieruchomienia
SANKYO - trzecia forma unieruchomienia
YONKYO - czwarta forma unieruchomienia z uciskiem na czuły punkt przedramienia
GOKYO - piąta forma unieruchomienia (szczególnie przydatna w obronie przed atakiem yokomen uchi z nożem)
HIJIKIME OSAE - forma unieruchomienia przeciwnika z wykorzystaniem dźwigni na staw łokciowy
NAGE WAZA - rzuty
IRIMI NAGE - rzut przez "irimi", wejście w partnera
JUJIGARAMI - rzut przez skrzyżowanie rąk
KOKYU NAGE - dosł. "rzut oddechem"
KOSHI NAGE - rzut przez biodro
KOTE GAESHI - rzut przez skręcenie nadgarstka, wykonywany również jako unieruchomienie
SHIHO NAGE - rzut podstawowy, tzw. "rzut w cztery strony"
SOTO KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch na zewnątrz
TENCHI NAGE - rzut "niebo-ziemia" (jap. ten-niebo, chi'-Ziemia)
UCHI KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera
UDEKIME NAGE - rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy
OSAE (KAESHI) WAZA - unieruchomienia
IKKYO - pierwsza forma unieruchomienia
NIKKYO - druga forma unieruchomienia
SANKYO - trzecia forma unieruchomienia
YONKYO - czwarta forma unieruchomienia z uciskiem na czuły punkt przedramienia
GOKYO - piąta forma unieruchomienia (szczególnie przydatna w obronie przed atakiem yokomen uchi z nożem)
HIJIKIME OSAE - forma unieruchomienia przeciwnika z wykorzystaniem dźwigni na staw łokciowy
NAGE WAZA - rzuty
IRIMI NAGE - rzut przez "irimi", wejście w partnera
JUJIGARAMI - rzut przez skrzyżowanie rąk
KOKYU NAGE - dosł. "rzut oddechem"
KOSHI NAGE - rzut przez biodro
KOTE GAESHI - rzut przez skręcenie nadgarstka, wykonywany również jako unieruchomienie
SHIHO NAGE - rzut podstawowy, tzw. "rzut w cztery strony"
SOTO KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch na zewnątrz
TENCHI NAGE - rzut "niebo-ziemia" (jap. ten-niebo, chi'-Ziemia)
UCHI KAITEN NAGE - rzut obrotowy, wykorzystujący ruch do wewnątrz, przejście pod ramieniem partnera
UDEKIME NAGE - rzut wykorzystujący dźwignię na staw łokciowy
INNE POJĘCIA
ATEMI - uderzenie w wrażliwy punkt ciała dla zaburzenia równowagi psychofizycznej przeciwnika
HARA - brzuch, środek, centrum
KI Al - określenie dźwięku wydawanego z hara w momencie maksymalnej koordynacji ruchu ciała i oddechu
KI MUSUBI - zjednoczyć własne Ki z Ki partnera
KI NO NAGARE - pozwolić Ki płynąć, przepływ Ki, strumień Ki
KOKYU - dosł. „oddech, oddychanie", siłą oddechu, w założeniach podkreśla się istotną rolę oddechu w oddziaływaniu na partnera
MA Al - odpowiedni dystans, właściwa odległość między ćwiczącymi w zależności od sytuacji
MARU - koło, okrąg [MARU NI SABAITE - Wykonuj ruch po okręgu]
SANKAKU - trójkąt [SANKAKU NI IRIMI SHITE - Wchodź w ruch jak trójkąt]
SHIKAKU - kwadrat [SHIKAKU N! OSAERU - Zakończ ruch jak kwadrat]
TE GATANA - "ręka - miecz", otwarta dłoń, palce złączone
WA - zgodność ruchowa
ATEMI - uderzenie w wrażliwy punkt ciała dla zaburzenia równowagi psychofizycznej przeciwnika
HARA - brzuch, środek, centrum
KI Al - określenie dźwięku wydawanego z hara w momencie maksymalnej koordynacji ruchu ciała i oddechu
KI MUSUBI - zjednoczyć własne Ki z Ki partnera
KI NO NAGARE - pozwolić Ki płynąć, przepływ Ki, strumień Ki
KOKYU - dosł. „oddech, oddychanie", siłą oddechu, w założeniach podkreśla się istotną rolę oddechu w oddziaływaniu na partnera
MA Al - odpowiedni dystans, właściwa odległość między ćwiczącymi w zależności od sytuacji
MARU - koło, okrąg [MARU NI SABAITE - Wykonuj ruch po okręgu]
SANKAKU - trójkąt [SANKAKU NI IRIMI SHITE - Wchodź w ruch jak trójkąt]
SHIKAKU - kwadrat [SHIKAKU N! OSAERU - Zakończ ruch jak kwadrat]
TE GATANA - "ręka - miecz", otwarta dłoń, palce złączone
WA - zgodność ruchowa
A
ai - harmonizowanie, łączenie, jednoczenie
ai-hanmi - układ, w którym ćwiczący stoją w tej samej pozycji
aiki - harmonia umysłu, ducha i ciała
aiki-jutsu - starożytna technika walki oparta na koordynacji obrony z atakiem
aiki-taiso - podstawowe ćwiczenia w aikido (rozgrzewka, ćwiczenia wprowadzające)
arigato - dziękuję
ashi - stopa, noga
ashi-sabaki - przemieszczanie się na stopach (ayumi-ashi, okuri-ashi, tsugi-ashi); por. tai-sabaki
atemi - uderzenia we wrażliwe miejsca ciała (mają na celu rozproszenie uwagi przeciwnika)
ayumi-ashi - krok przestawny
ai - harmonizowanie, łączenie, jednoczenie
ai-hanmi - układ, w którym ćwiczący stoją w tej samej pozycji
aiki - harmonia umysłu, ducha i ciała
aiki-jutsu - starożytna technika walki oparta na koordynacji obrony z atakiem
aiki-taiso - podstawowe ćwiczenia w aikido (rozgrzewka, ćwiczenia wprowadzające)
arigato - dziękuję
ashi - stopa, noga
ashi-sabaki - przemieszczanie się na stopach (ayumi-ashi, okuri-ashi, tsugi-ashi); por. tai-sabaki
atemi - uderzenia we wrażliwe miejsca ciała (mają na celu rozproszenie uwagi przeciwnika)
ayumi-ashi - krok przestawny
B
barai - zgarnięcie
bo - długi kij
bojutsu - technika posługiwania sie długim kijem
bokken - drewniana imitacja miecza japońskiego stosowana do ćwiczeń
bokuto - drewniany miecz
bu - silny, waleczny, odważny (dotyczący spraw wojennych)
budo - określenie japońskich sztuk walki, które rozwinęły się ze sztuk wojennych; np. judo, kendo
bujutsu - sztuki wojenne
bushi - wojownik, samuraj
bushido - honorowy kodeks samuraja
barai - zgarnięcie
bo - długi kij
bojutsu - technika posługiwania sie długim kijem
bokken - drewniana imitacja miecza japońskiego stosowana do ćwiczeń
bokuto - drewniany miecz
bu - silny, waleczny, odważny (dotyczący spraw wojennych)
budo - określenie japońskich sztuk walki, które rozwinęły się ze sztuk wojennych; np. judo, kendo
bujutsu - sztuki wojenne
bushi - wojownik, samuraj
bushido - honorowy kodeks samuraja
C
chika ma - najkrótszy dystans ( twarzą w twarz )
chu - środek
chudan - poziom środkowy (od pasa do barków; zwykle dotyczy określenia wysokości ataku)
chika ma - najkrótszy dystans ( twarzą w twarz )
chu - środek
chudan - poziom środkowy (od pasa do barków; zwykle dotyczy określenia wysokości ataku)
D
dan - poziom, stopień mistrzowski
do - droga, metoda, sposób wewnętrznego doskonalenia się
dogi - ubiór ćwiczebny (do: droga, gi: ubranie)
dojo - miejsce drogi; miejsce, w którym trenuje się sztuki walki
domo - bardzo
domo arigato - dziękuję bardzo
domo arigato gozaimas'ta - dziękuję bardzo za trening
doshu - mistrz drogi, tytuł lidera aikido (zgodnie z tradycją japońską jest to tytuł dziedziczony)
dori - uchwycenie
dan - poziom, stopień mistrzowski
do - droga, metoda, sposób wewnętrznego doskonalenia się
dogi - ubiór ćwiczebny (do: droga, gi: ubranie)
dojo - miejsce drogi; miejsce, w którym trenuje się sztuki walki
domo - bardzo
domo arigato - dziękuję bardzo
domo arigato gozaimas'ta - dziękuję bardzo za trening
doshu - mistrz drogi, tytuł lidera aikido (zgodnie z tradycją japońską jest to tytuł dziedziczony)
dori - uchwycenie
F
funakogi-undo - ruch wiosłowania (ćwiczenie służące do poprawienia pracy bioder; wypracowania mocnej, stabilnej postawy i koordynacji oddychania z pracą ciała)
furi - kołysanie, ruch wahadłowy
furitama - stabilizacja ki, ćwiczenia koncentracji
futari dori - dwóch atakujących chwyta w jednym czasie
funakogi-undo - ruch wiosłowania (ćwiczenie służące do poprawienia pracy bioder; wypracowania mocnej, stabilnej postawy i koordynacji oddychania z pracą ciała)
furi - kołysanie, ruch wahadłowy
furitama - stabilizacja ki, ćwiczenia koncentracji
futari dori - dwóch atakujących chwyta w jednym czasie
G
gaku - tradycyjny element wystroju dojo; japońska kaligrafia z nazwą szkoły, mottem lub myślą filozoficzną, zawieszana na ścianie (kamiza) w centralnym miejscu dojo, naprzeciwko miejsca honorowego
garami - dźwignia na zgiętą rękę
gasho - gest połączenia rąk przy pozdrowieniu (używany zwłaszcza podczas ćwiczeń medytacyjnych)
gedan - poziom niski, od pasa w dół
geiko - trening, ćwiczenie
geri - kopnięcie
gi - ubranie, strój
go - pięć
gokyo - piąta forma podstawowych technik unieruchomień
goshi - biodra gyaku - odwrotny, przeciwny
gyaku-hanmi - układ, w którym ćwiczący stoją w odwrotnych pozycjach
gaku - tradycyjny element wystroju dojo; japońska kaligrafia z nazwą szkoły, mottem lub myślą filozoficzną, zawieszana na ścianie (kamiza) w centralnym miejscu dojo, naprzeciwko miejsca honorowego
garami - dźwignia na zgiętą rękę
gasho - gest połączenia rąk przy pozdrowieniu (używany zwłaszcza podczas ćwiczeń medytacyjnych)
gedan - poziom niski, od pasa w dół
geiko - trening, ćwiczenie
geri - kopnięcie
gi - ubranie, strój
go - pięć
gokyo - piąta forma podstawowych technik unieruchomień
goshi - biodra gyaku - odwrotny, przeciwny
gyaku-hanmi - układ, w którym ćwiczący stoją w odwrotnych pozycjach
H
hachi - osiem
hai - tak
hajime - zaczynać
hakama - tradycyjne spodnie samurajów, noszone przez mistrzów aikido
hanmi - postawa, pozycja
hanmi-handachi - układ, w którym broniący się siedzi, a atakujący stoi
happo - osiem kierunków
hara - brzuch, centrum
haragei - sztuka rozwijania hara
hidari - lewy
hidari-kamae - postawa, w której lewa noga wysunięta jest do przodu
hiji - łokieć
hiji-tori - trzymanie za łokcie lub za rękawy w okolicach łokci
hombu-dojo - główna kwatera, centrum treningowe w Tokio
hachi - osiem
hai - tak
hajime - zaczynać
hakama - tradycyjne spodnie samurajów, noszone przez mistrzów aikido
hanmi - postawa, pozycja
hanmi-handachi - układ, w którym broniący się siedzi, a atakujący stoi
happo - osiem kierunków
hara - brzuch, centrum
haragei - sztuka rozwijania hara
hidari - lewy
hidari-kamae - postawa, w której lewa noga wysunięta jest do przodu
hiji - łokieć
hiji-tori - trzymanie za łokcie lub za rękawy w okolicach łokci
hombu-dojo - główna kwatera, centrum treningowe w Tokio
I
iaido - japońska sztuka walki mieczem (dobywania miecza)
ich - jeden
iie - nie
ikkyo - pierwsza forma z podstawowych technik unieruchomień
irimi - ruch do przodu, wejście w partnera
irimi nage - rzut, w którym wykorzystuje się wejście irimi (tzw. dwudziestoletnia technika)
iaido - japońska sztuka walki mieczem (dobywania miecza)
ich - jeden
iie - nie
ikkyo - pierwsza forma z podstawowych technik unieruchomień
irimi - ruch do przodu, wejście w partnera
irimi nage - rzut, w którym wykorzystuje się wejście irimi (tzw. dwudziestoletnia technika)
J
jiu - dziesięć
jiu-waza - tori wykonuje dowolne techniki
jo - drewniany kij
jo-dori - techniki obrony przed atakiem jo
jodan - poziom wysoki (powyżej barków)
joseki - południowa ściana dojo; miejsce o szczególnym znaczeniu
ju - zasada miękkości i nieoporowania
judo - "droga miękkości"; sztuka, stworzona przez Jigoro Kano (1860-1938) na bazie technik jujutsu, będąca obecnie dyscyplną olimpijską
juji-garami - rzut przez skrzyżowanie rąk
jiu - dziesięć
jiu-waza - tori wykonuje dowolne techniki
jo - drewniany kij
jo-dori - techniki obrony przed atakiem jo
jodan - poziom wysoki (powyżej barków)
joseki - południowa ściana dojo; miejsce o szczególnym znaczeniu
ju - zasada miękkości i nieoporowania
judo - "droga miękkości"; sztuka, stworzona przez Jigoro Kano (1860-1938) na bazie technik jujutsu, będąca obecnie dyscyplną olimpijską
juji-garami - rzut przez skrzyżowanie rąk
K
kai - organizacja
kaiten - okrągły
kaiten-nage - rzut obrotowy
kakari-geiko - forma treningu, kiedy tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno z jednego kierunku
kamae - postawa
kamiza - miejsce honorowe, z którego się naucza (zasiada tu nauczyciel na początku i na końcu treningu); ściana wschodnia dojo; miejsce, gdzie znajdują się bóstwa
karate - droga pustej ręki; metoda walki, w której broń stanowi całe ciało z naciskiem na użycie rąk i nóg; jedną z czołowych postaci karate jest Gichin Funakoshi (1869-1957), twórca karate tradycyjnego
kata - forma; ćwiczenie formalne, składające się z serii wcześniej ustalonych ruchów
kata - ramię
katana - miecz japoński
kata-dori - atak polegający na uchwyceniu za rękaw kimona (w okolicach ramienia, barku)
katate - jedna ręka
katate-dori - atak polegający na uchwyceniu przedramienia przeciwnika
katame-waza - techniki unieruchomień
katsu - technika przywracania przytomności po urazach
keiko - trening
keikogi - strój treningowy używany w sztukach walki
kempo - sztuka walki znana jako boks chiński
ken - miecz
kendo - droga miecza; współczesna japońska forma walki bambusowym mieczem (shinai)
ki - energia duchowa
kiai - nastrój, usposobienie, charakter (w sztukach walki oznacza to zwykle przenikliwy okrzyk)
kihon - podstawowy, bazowy (źródło ki)
kihon - waza - techniki wykonywane w sposób podstawowy, bazowy
kiri - ostrze
kohai - młodszy kolega (urodzony później)
koho - do tyłu
kocho-kaiten-ukemi - przetoczenie do tyłu (ushiro ukemi)
kokoro - duch, serce
kokyu - oddech, siła oddechu
kokyu dosa - ćwiczenia oddechu
kokyu-ho - ćwiczenie oddechu; ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała, przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem
kokyu - nage - rzut oddechem
konnichiwa dzień dobry
koshi - biodro
koshi-nage - rzut przez biodro
kote - nadgarstek
kote-gaeshi - rzut wykonywany przez wykręcenie nadgarstka
kubi - szyja
kubishime - atak polegający na duszeniu przeciwnika
kumi-jo - forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy posiadają jo
kumi-tachi - forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy posiadają bokken
kumite - walka
kuzushi - wychylenia ciała
kyu - dziewięć
kyu - stopień uczniowski
kyudo - łucznictwo japońskie
kai - organizacja
kaiten - okrągły
kaiten-nage - rzut obrotowy
kakari-geiko - forma treningu, kiedy tori jest atakowany przez kilku uke, nadchodzących kolejno z jednego kierunku
kamae - postawa
kamiza - miejsce honorowe, z którego się naucza (zasiada tu nauczyciel na początku i na końcu treningu); ściana wschodnia dojo; miejsce, gdzie znajdują się bóstwa
karate - droga pustej ręki; metoda walki, w której broń stanowi całe ciało z naciskiem na użycie rąk i nóg; jedną z czołowych postaci karate jest Gichin Funakoshi (1869-1957), twórca karate tradycyjnego
kata - forma; ćwiczenie formalne, składające się z serii wcześniej ustalonych ruchów
kata - ramię
katana - miecz japoński
kata-dori - atak polegający na uchwyceniu za rękaw kimona (w okolicach ramienia, barku)
katate - jedna ręka
katate-dori - atak polegający na uchwyceniu przedramienia przeciwnika
katame-waza - techniki unieruchomień
katsu - technika przywracania przytomności po urazach
keiko - trening
keikogi - strój treningowy używany w sztukach walki
kempo - sztuka walki znana jako boks chiński
ken - miecz
kendo - droga miecza; współczesna japońska forma walki bambusowym mieczem (shinai)
ki - energia duchowa
kiai - nastrój, usposobienie, charakter (w sztukach walki oznacza to zwykle przenikliwy okrzyk)
kihon - podstawowy, bazowy (źródło ki)
kihon - waza - techniki wykonywane w sposób podstawowy, bazowy
kiri - ostrze
kohai - młodszy kolega (urodzony później)
koho - do tyłu
kocho-kaiten-ukemi - przetoczenie do tyłu (ushiro ukemi)
kokoro - duch, serce
kokyu - oddech, siła oddechu
kokyu dosa - ćwiczenia oddechu
kokyu-ho - ćwiczenie oddechu; ćwiczenie wykonywane w pozycji stojącej lub siedzącej, polegające na dojściu do centrum partnera, poznawaniu pracy jego ciała, przy jednoczesnej pracy nad własnym oddechem
kokyu - nage - rzut oddechem
konnichiwa dzień dobry
koshi - biodro
koshi-nage - rzut przez biodro
kote - nadgarstek
kote-gaeshi - rzut wykonywany przez wykręcenie nadgarstka
kubi - szyja
kubishime - atak polegający na duszeniu przeciwnika
kumi-jo - forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy posiadają jo
kumi-tachi - forma ćwiczeń, w której obaj partnerzy posiadają bokken
kumite - walka
kuzushi - wychylenia ciała
kyu - dziewięć
kyu - stopień uczniowski
kyudo - łucznictwo japońskie
M
ma-ai - dystans
mae - przód
mae-geri - atak polegający na kopnięciu prostym w przód
mae-ukemi - pad, przetoczenie się do przodu
marui - ruch sferyczny
mate - czekać, poczekać
mawashi-geri - kopnięcie po łuku
meguri - ruch okrężny (głównie nadgarstków, centrum)
men - głowa
men-uchi - cięcie proste z góry w głowę
migi - prawy, prawostronny
migi-kamae - postawa, w której prawa noga wysunięta jest do przodu
misogi - obrzęd oczyszczenia
mokuso - medytować
morote-tori - atak polegający na uchwyceniu oburącz przedramienia partnera
mudansha - uczeń posiadający stopień uczniowski(kyu)
mune - pierś, tors, korpus
mune-dori - uchwyt za przód kimona
musashugio - uczenie się i doskonalenie w różnych szkołach pod kierunkiem różnych trenerów
ma-ai - dystans
mae - przód
mae-geri - atak polegający na kopnięciu prostym w przód
mae-ukemi - pad, przetoczenie się do przodu
marui - ruch sferyczny
mate - czekać, poczekać
mawashi-geri - kopnięcie po łuku
meguri - ruch okrężny (głównie nadgarstków, centrum)
men - głowa
men-uchi - cięcie proste z góry w głowę
migi - prawy, prawostronny
migi-kamae - postawa, w której prawa noga wysunięta jest do przodu
misogi - obrzęd oczyszczenia
mokuso - medytować
morote-tori - atak polegający na uchwyceniu oburącz przedramienia partnera
mudansha - uczeń posiadający stopień uczniowski(kyu)
mune - pierś, tors, korpus
mune-dori - uchwyt za przód kimona
musashugio - uczenie się i doskonalenie w różnych szkołach pod kierunkiem różnych trenerów
N
nage - rzut, osoba wykonująca rzut lub inną technikę (tori)
nage-waza - techniki rzutów
ne-waza - techniki w parterze
ni - dwa
nikyo - druga forma podstawowych technik unieruchomień
no - tradycyjny teatr japoński
nage - rzut, osoba wykonująca rzut lub inną technikę (tori)
nage-waza - techniki rzutów
ne-waza - techniki w parterze
ni - dwa
nikyo - druga forma podstawowych technik unieruchomień
no - tradycyjny teatr japoński
O
o - wielki
O'Sensei- Wielki Nauczyciel; tytuł twórcy aikido Morihei Ueshiba
obi- pas
omote- ruch do wewnątrz
omote-waza - nazwa wersji technik wykorzystujących wejście przed centrum przeciwnika
omoto-kyo- nauka wielkiej podstawy; sekta shintoistyczna założona w Japonii przez Nao Deguchi i Onisaburo Deguchi
onegae-shimasu- proszę mnie nauczyć; formuła wypowiadana na początku treningu, a także w trakcie przed rozpoczęciem ćwiczenia
osae- naciskać, dźwignia
otagai-ni-rei - wzajemny ukłon między partnerami
o - wielki
O'Sensei- Wielki Nauczyciel; tytuł twórcy aikido Morihei Ueshiba
obi- pas
omote- ruch do wewnątrz
omote-waza - nazwa wersji technik wykorzystujących wejście przed centrum przeciwnika
omoto-kyo- nauka wielkiej podstawy; sekta shintoistyczna założona w Japonii przez Nao Deguchi i Onisaburo Deguchi
onegae-shimasu- proszę mnie nauczyć; formuła wypowiadana na początku treningu, a także w trakcie przed rozpoczęciem ćwiczenia
osae- naciskać, dźwignia
otagai-ni-rei - wzajemny ukłon między partnerami
R
randori- wolna walka
rei- ukłon
ritsu-rei- ukłon w pozycji stojącej
roku- sześć
ryo-kata-dori- atak polegający na uchwyceniu dwoma rękami za bluzę przeciwnika
ryote- dwie ręce
ryote-dori- atak polegający na uchwyceniu dwoma rękami za dwie ręce przeciwnika
ryu- szkoła
randori- wolna walka
rei- ukłon
ritsu-rei- ukłon w pozycji stojącej
roku- sześć
ryo-kata-dori- atak polegający na uchwyceniu dwoma rękami za bluzę przeciwnika
ryote- dwie ręce
ryote-dori- atak polegający na uchwyceniu dwoma rękami za dwie ręce przeciwnika
ryu- szkoła
S
san- trzy
sankyo- trzecia forma podstawowych technik unieruchomień
sayonara- do widzenia
seika-tanden- środek ciężkości ciała zlokalizowany w brzuchu, poniżej pępka
seiza- siad na kolanach
seiza-shite- czyńcie seiza
sempai- uczeń starszy stopniem
sensei- nauczyciel
shi- cztery
shi-chi- siedem
shidoin- instruktor (tytuł formalny)
shihan- mistrz (tytuł formalny)
shiho- cztery kierunki
shiho-nage- rzut w czterech kierunkach
shikko- sposób przemieszczania się w pozycji klęcznej
shimoza- miejsce na tatami, gdzie siadają ćwiczący
shite- ten, który czyni (suru: czynić); partner, który stosuje daną technikę
shodan- pierwszy dan
shomen- do przodu
shomen-uchi- cięcie proste z góry na głowę przeciwnika
sode- rękaw
sore-made - stop
soto- zewnętrzna strona, na zewnątrz
soto-kaiten- ruch na zewnątrz
suburi- indywidualne techniki ćwiczeń z użyciem bokken i jo
suwari-waza- techniki wykonywane w pozycji siedzącej lub klęczącej
san- trzy
sankyo- trzecia forma podstawowych technik unieruchomień
sayonara- do widzenia
seika-tanden- środek ciężkości ciała zlokalizowany w brzuchu, poniżej pępka
seiza- siad na kolanach
seiza-shite- czyńcie seiza
sempai- uczeń starszy stopniem
sensei- nauczyciel
shi- cztery
shi-chi- siedem
shidoin- instruktor (tytuł formalny)
shihan- mistrz (tytuł formalny)
shiho- cztery kierunki
shiho-nage- rzut w czterech kierunkach
shikko- sposób przemieszczania się w pozycji klęcznej
shimoza- miejsce na tatami, gdzie siadają ćwiczący
shite- ten, który czyni (suru: czynić); partner, który stosuje daną technikę
shodan- pierwszy dan
shomen- do przodu
shomen-uchi- cięcie proste z góry na głowę przeciwnika
sode- rękaw
sore-made - stop
soto- zewnętrzna strona, na zewnątrz
soto-kaiten- ruch na zewnątrz
suburi- indywidualne techniki ćwiczeń z użyciem bokken i jo
suwari-waza- techniki wykonywane w pozycji siedzącej lub klęczącej
T
tachi- długi miecz
tachi- stojąc, w pozycji stojącej
tachi-dori- techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w miecz (technika odbierania miecza)
tachi-waza- techniki wykonywane w pozycji stojącej
tai-jutsu- techniki walki wręcz (bez użycia broni)
tai-sabaki- ćwiczenia zwrotów i obrotów ciała
tanto- drewniana imitacja noża
tanto-dori- techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w nóż
tatami- mata
te- ręka
tegatana- "ręka miecz"
tekubi- nadgarstek
ten-chi-nage- rzut "niebo-ziemia"
tenkan- obrót, zejście z linii ataku poprzez obrót
tori- partner wykonujący technikę obronną
tsugi-ashi- krok dostawny
tsuki- uderzenie proste
tachi- długi miecz
tachi- stojąc, w pozycji stojącej
tachi-dori- techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w miecz (technika odbierania miecza)
tachi-waza- techniki wykonywane w pozycji stojącej
tai-jutsu- techniki walki wręcz (bez użycia broni)
tai-sabaki- ćwiczenia zwrotów i obrotów ciała
tanto- drewniana imitacja noża
tanto-dori- techniki obrony przed napastnikiem uzbrojonym w nóż
tatami- mata
te- ręka
tegatana- "ręka miecz"
tekubi- nadgarstek
ten-chi-nage- rzut "niebo-ziemia"
tenkan- obrót, zejście z linii ataku poprzez obrót
tori- partner wykonujący technikę obronną
tsugi-ashi- krok dostawny
tsuki- uderzenie proste
U
uchi-kaiten-nage- rzut obrotowy wykorzystujący ruch do wewnątrz oraz przejście pod ramieniem partnera
uchi-deshi- uczeń mieszkający razem ze swoim nauczycielem
ude- przedramie
ude-kime-nage- rzut przy wykorzystaniu dźwigni na staw łokciowy
uke- partner atakujący, na którym wykonuje się technikę obronną (ten, który znosi technikę)
ukemi- pad, przewrót
ukemi-waza- techniki padów i przewrotów
undo- ćwiczenie
ura- odwrotnie, do tyłu
ushiro-kubishime- atak z tyłu z duszeniem
ushiro-ryote-tori- uchwyt z tyłu obiema rękami za obie ręce
ushiro-ukemi- przetoczenie do tyłu, pad do tyłu
ushiro-waza- techniki obrony przed atakiem z tyłu
uchi-kaiten-nage- rzut obrotowy wykorzystujący ruch do wewnątrz oraz przejście pod ramieniem partnera
uchi-deshi- uczeń mieszkający razem ze swoim nauczycielem
ude- przedramie
ude-kime-nage- rzut przy wykorzystaniu dźwigni na staw łokciowy
uke- partner atakujący, na którym wykonuje się technikę obronną (ten, który znosi technikę)
ukemi- pad, przewrót
ukemi-waza- techniki padów i przewrotów
undo- ćwiczenie
ura- odwrotnie, do tyłu
ushiro-kubishime- atak z tyłu z duszeniem
ushiro-ryote-tori- uchwyt z tyłu obiema rękami za obie ręce
ushiro-ukemi- przetoczenie do tyłu, pad do tyłu
ushiro-waza- techniki obrony przed atakiem z tyłu
Y
yame - stop!
yoko - bok, w kierunku bocznym
yokomen-uchi - atak okrężny z góry na głowę, skroń lub szyję
yonkyo - czwarta forma podstawowych technik unieruchomień
yudansha - uczeń posiadający stopień mistrzowski (dan)
yame - stop!
yoko - bok, w kierunku bocznym
yokomen-uchi - atak okrężny z góry na głowę, skroń lub szyję
yonkyo - czwarta forma podstawowych technik unieruchomień
yudansha - uczeń posiadający stopień mistrzowski (dan)
Z
zanshin - pozostawanie w stanie czujnej gotowości
za-rei - ukłon w pozycji siedzącej
zazen - pozycja medytacyjna; siad klęczny na piętach lub w pozycji lotosu
zenpo - do przodu
zenpo-kaiten-ukemi - przetoczenie do przodu
zori - japońskie klapki
zubon - spodnie od kimona
zuki - uderzenie proste (tsuki)
zanshin - pozostawanie w stanie czujnej gotowości
za-rei - ukłon w pozycji siedzącej
zazen - pozycja medytacyjna; siad klęczny na piętach lub w pozycji lotosu
zenpo - do przodu
zenpo-kaiten-ukemi - przetoczenie do przodu
zori - japońskie klapki
zubon - spodnie od kimona
zuki - uderzenie proste (tsuki)